vitaminler ve mineraller tablosu | Güncel Bilgi Paylaşım Sitesi

Güncel Bilgi Paylaşım Sitesi » Diyet, Dünya, Featured, Sağlık, Teknoloji, Yaşam » vitaminler ve mineraller

vitaminler ve mineraller

Mart 5th, 2010 | Yorum Ekle

meyveler en iyi doğal vitaminlerdir.

Vitamin kavramı günlük konuşma dilinde çoğunlukla besinlerde bulunan yararlı maddeler olarak düşünülüyor. İlk kez Polonyalı, biyokimyacı Casimir Funk tarafından 1912′de kullanılmıştır. Vita Latince, hayat demektir, -amin son eki ise amin sözcüğünü kastetmektedir. Zira o dönemde tüm vitaminlerin amin oldukları sanılmaktaydı. Bugün bunun yanlış olduğu bilinmektedir.

Vitaminler besinlerimizde bulunmadığı zaman, metabolizmada bozukluklara yol açabilirler. Vitaminler vücudun sağlıklı gelişimi, sindirim fonksiyonları, enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazanması açısından oldukça gereklidir. Ayrıca vücudumuzun karbonhidrat, yağ ve proteini kullanmasını da sağlarlar.

Vitaminler vücutta “yakılmaz”, yani vitaminlerden doğrudan enerji (kalori) alınmaz. Vücut, her vitaminden gerekli olan miktarın kan dolaşımında sürekli mevcut olmasını sağlar. Suda çözünen vitaminlerin fazlası vücut sıvıları ile atılırken, yağda çözünen vitaminlerin fazlası ise yağ dokusunda depolanır. Depolandıkları için yağda çözünen vitaminlerin aşırı dozu zararlı olabilir. Özellikle vitamin A ve D’nin tüketiminde dikkatli olmak gerekir. Vitaminler bütün hücrelerde az miktarda depolanır. Bazı vitaminler ise büyük ölçüde karaciğerde depolanır. Örneğin karaciğerde depolanan A vitamini hiç vitamin almayan bir kişiye 5-10 ay kadar yetebilir ve karaciğerin D vitamini deposu dışarıdan hiç D vitamini almayan bir kişi için genellikle 2-4 ay kadar yeterlidir.

Suda çözünen vitaminlerin vücutta depolanma oranı nispeten düşüktür. Bu, özellikle B vitaminlerinin birçoğu için geçerlidir. B kompleks vitaminleri eksik alan bir kişide bu eksikliğin belirtileri bazen birkaç günde ortaya çıkar. B12 vitamini bunun dışındadır, çünkü B12′nin karaciğerdeki deposu kişiye bir yıl veya daha uzun süre yetebilir. Suda çözünen bir başka vitamin olan C vitamininin yokluğu birkaç haftada belirtilerin ortaya çıkmasına yol açabilir. C vitamini eksikliğinden kaynaklanan skorbüt hastalığı ise 20-30 hafta içinde ölümle sonuçlanabilir.

Vitaminin Adı	Vücuttaki Görevi	Eksikliğinde Vücutta Görülün Belirtileri	Bulunduğu Besinler
A	Mikroplara karşı direnci arttırır. Gözü kuvvetlendirir.	Çeşitli göz hastalıklarını ve gece körlüğünü önler.	Balık yağı, yeşil ve sarı sebzeler, süt, yumurta ve tereyağı.
B₁	Sinir sistemi ve kas sistemini kuvvetlendirir. Kan dolaşımını düzenler. Deri ve sindirim sisteminin sağlıklı olmasını sağlar.	Beriberi hastalığını önler.	Et, yumurta, meyve ve sebzeler, tahıl, bira mayası.
B₂	Sinir sistemi ve kas sistemini kuvvetlendirir. Kan dolaşımını düzenler. Deri ve sindirim sisteminin sağlıklı olmasını sağlar.	Dudakların çatlamasını, erken bunamayı ve görme yetersizliğini önler.	Et, yumurta, meyve ve sebzeler, tahıl, bira mayası, süt ve peynir.
B Kompleksi vitamini (Çeşitli B vitaminlerinin bir karışımı.)	Sinir sistemi ve kas sistemini kuvvetlendirir. Kan dolaşımını düzenler. Deri ve sindirim sisteminin sağlıklı olmasını sağlar.	Beriberi ve Pellegra hastalığını önler.	Et, süt, yumurta, yeşil bitkiler, ekmek ve bira mayası.
C	Diş ve kemik yapılarını kuvvetlendirir, kanamaları önler.	İskorbüt hastalığını (diş etleri kanaması) önler. Kas yorgunluğunu giderir.	Limon gibi ekşi meyveler, domates, çilek, yeşil bitkiler, lahana.
D	Kemik ve dişleri kuvvetlendirir.	Raşitizm denilen kemik hastalığını önler.	Balık yağı, tereyağı, yumurta, süt.
E	Sinir sistemini kuvvetlendirir.	Kısırlık ve ruhsal bozuklukları önler.	Yeşil bitkiler, et, süt, tahıl, balık, susam, fındık, ceviz.
K	Kanın pıhtılaşmasını sağlar.	Fazla kanamaları durdurur.	Yeşil sebzeler, yumurta sarısı, domates, karaciğer.

MİNERALLER TABLOSU

Mineral	Kaynağı	Görevi
Kalsiyum	Süt, peynir, yumurta, yapraklı sebzeler	Kemik ve dişlerin yapısına katılır, kanın pıhtılaşması için gereklidir.
Fosfor	Proteince zengin besinler, tahıl	Kemik ve dişlerin yapısına katılır, enerji kullanımı için gereklidir.
Magnezyum	Süt, peynir, tahıl, sebzeler, fındık gibi sert kabuklu meyveler	Sindirimde uyartının iletilmesine yardım eder.
Potasyum	Besinlerin çoğu, özellikle sebze ve meyveler	Sodyum ve potasyum sindiriminde uyartı iletimi için gereklidir. Ayrıca, hücre içindeki ve dışındaki su miktarını düzenlemeye yardım eder.
Sodyum	İyotlu tuz, besinlerin çoğu	Sodyum ve potasyum sindiriminde uyartı iletimi için gereklidir. Ayrıca, hücre içindeki ve dışındaki su miktarını düzenlemeye yardım eder.
Demir	Karaciğer, kırmızı et, tahıl, yumurta, yapraklı sebzeler	Oksijen taşınmasında rol oynayan hemoglobinin yapısında bulunur.
İyot	İyotlu tuz, deniz ürünleri	Tiroit bezinin işlevlerini gerçekleştirebilmesi için gereklidir.
Çinko	Et, balık, yumurta, süt	Yaraların iyileşmesinde etkilidir. Büyüme ve gelişme için gereklidir.